SORULARLA
YAMAÇ PARAŞÜTÜ
Yamaç
paraşütü nedir?
Yamaç Paraşütü
uzay teknolojisinden yararlanarak dizayn edilmiş mükemmel bir motorsuz çok
hafif hava aracıdır. Yamaç paraşütü ile yapılan uçuşlarda saatlerce havada
kalmak, kalkış yapılan tepelerin binlerce metre üstüne çıkmak ve kilometrelerce
mesafe kat etmek mümkündür. Yamaç paraşütü ile inmeden 11 saat uçuş, 50
metreden 4000 metreye kadar yükselmek,
350 km.
uzaklığa gitme rekorları kırılmıştır. Bu uçuş süreleri başta pilotun
tecrübesine, uçuş yapılan bölgenin koşullarına ve kullanılan paraşütün
performansına bağlı olarak değişir.
Yamaç
paraşütü güvenli midir?
Yamaç paraşütünde
tüm doğa sporlarında olduğu gibi riski belirleyen sporcudur. Herhangi bir hava
şartında gerekli güvenliği sağlamak, sürekli güvenlik şartlarına uymak bu
riskleri en aza indirir. Uçuş güvenliğinde en önce sağlanacak şeyler şunlardır.
Pilot yeteneği, yeterli bilgi, güvenlik ekipmanı. Eğer bu koşullar düşük hızlar
ve yamaç paraşütünün sabitliği ile bir araya gelirse, insanoğlunun en eski ve
en büyük rüyasının gerçekleştirilmesinde (tek başına uçuş) güvenli ve kolay bir
yolu sağlar.
Yamaç
paraşütünü tek başına öğrenebilir miyim?
Yamaç paraşütünün
en basit hava aracı olduğu doğrudur. Pek çok insan kalkışı, dönüşü ve
havalanışı birkaç saat içinde öğrenebilir. Bu öğrenme ancak kısmen mümkün
olabilir. Bu eğitim ortamında bilgili eğitmenler güvenlik ve hava şartlarını
kontrol ederek güvenli bir ortam sağlar. Ancak bu durumda uçuş için gerekli
kararların tümünün tek başına alınması düşünülemez. Güvenlik için hava ekipmanı
ve güvenlik tedbirleri için gerekli bilgilerin edinilmesi gerekir. TEK BAŞINA
YAMAÇ PARAŞÜTÜ ÖĞRENMEK ÇOK TEHLİKELİDİR...
Yamaç
paraşütüyle bir uçurumdan atlanır mı?
Yamaç paraşütünde
sanılanın aksine hiç bir zaman boşluğa atlanılmaz. Kanat, yamaçtan koşarak
doldurulur ve daha sonra süzülerek uçurulur. Eğer atlanırda kanat
dolmayacaktır. Yamaç paraşütü bu amaç için dizayn edilmemiştir.
Ne
kadar yükseklikte uçulur?
Başlangıçta eğitim
için yerde alçak alanlardan uçma denenir. İlerleyince daha yüksekten
uçulabilir. Tecrübeliler deniz seviyesinden
10.000 ft
yükseklikte dahi uçabilirler.
Bir
yamaç paraşütünün ana parçaları nelerdir?
Kanat (canopy),
harness (uçuş koltuğu ve kuşam tertibatı), kask ve acil durumlar için yedek
paraşüt. Ayrıca telsiz, uçuş tulumu, varyometre, rüzgar ölçer, uçuş botu uçuş
konforunu ve güvenliğini arttırıcı ekipmanlardır.
Yamaç
paraşütü (Paraglide), bir serbest düşüş paraşütüyle (Parachute) aynı özellikte
midir?
Yamaç paraşütü
havada süzülmeyi sağlayan modern bir kanattır. Yani çok hafif hava aracıdır.
Yapısı daha hafiftir ve çok hızlı düşüşlerde hava hızına dayanamaz. Yamaç
paraşütü normal bir paraşütten daha fazla hücre (cell) içerir ve daha incedir.
Kumaşı geçirgen olmadığı için açılış şokuna dayanamayabilir. Ama bu özelliği
kanada daha fazla havada kalmasını, kilometrelerce mesafe kat edebilmesini ve
kalkıştan metrelerce yükselebilme özelliğini kazandırır.
Delta
kanat (Hang-glider) ile yamaç paraşütü (Paraglider) arasında ne gibi farklar
vardır?
Delta kanat
iskeletin kanat şeklini oluşturduğu pilotun yatay durduğu bir kanattır. Yamaç
paraşütünde kanat şekli hava basıncıyla oluşturulur ve pilot asılı durumda
oturur veya dik pozisyondadır. Delta kanatlar daha hızlı bir yapıya sahiptir ve
dolayısıyla daha tehlikelidir.
Delta
kanat kullanmasını bilen bir kişi neden yamaç paraşütü öğrenmeyi ister?
Yamaç paraşütü
küçük boyutlarda olduğu için taşıması kolaydır. Delta kanadın taşınması için
araç gerekir, ayrıca kurulması zaman alır. Yamaç paraşütünü öğrenmek daha
kolaydır.
Yamaç
paraşütünü yapmak için eğitim almak zorunlu mudur?
Evet. Bu sporun
güvenli bir şekilde öğrenilip sürdürülebilmesi için deneyimli pilotların
gözetiminde belirli bir eğitim programını takip etmek zorunludur. Yamaç
paraşütçülüğünün bir kitaptan veya bir “arkadaş”tan öğrenilemeyeceği
bilinmelidir.
Yamaç
paraşütü yapmak için sertifika veya lisans gerekli mi?
2920 sayılı Türk
Sivil Havacılık Kanunu dayanak alınmak suretiyle ULAŞTIRMA BAKANLIĞI’nca
çıkarılan “ÇOK HAFİF HAVA ARAÇLARI YÖNETMELİĞİ”ne göre “MADDE 11-
Motorsuz çok hafif hava araçları için pilot lisans zorunluluğu yoktur.
Bu hava araçlarında can güvenliği ve uçuş emniyeti uçan kişinin kendi sorumluluğunundadır.
Bu hava araçlarında uçacak kişilerin genel havacılık kurallarını bilmeleri
ve uygulamaları gerekmektedir.” ibaresi bu konuda oluşturulmaya çalışılan tüm resmiyet çalışmalarının
önüne engel olarak çıkmaktadır. O yüzden Türkiye’deki yamaç paraşütü
çalışmalarının hiçbiri resmi değildir ve denetlenmemektedir. Türkiye’de yapılan
tüm çalışmalar kişilerin kendi insiyatifleri doğrultusunda gerçekleşmektedir.
Bu yüzden denetimsiz gelişmeler olmuştur ve riskli olan spor daha riskli hale
gelmiştir. Birkaç yıldır Türkiye’de amatör olarak bu sporu yapan kulüpler ve
dernekler birleşerek federasyon çalışmalarına başlamıştır. Federasyon kurmak şu
an için yasal olarak mümkün olmadığından ilk etapta eğitim ve eğitmen
standartları belirlenmiş ve bu sporun daha güvenli yapılması için gerekli
yaptırımların belirlenmesine çalışılmıştır.
Yamaç
paraşütü sporcusu olmak için gereken nitelikler nelerdir?
Yamaç paraşütü
sporcusu olmak için gereken şartları otomobil sürücüsü olmak için gereken
şartlara benzer. Görme ve duyma yeteneklerinde bir sorun olmaması (gözlük veya
işitme cihazı kullanmakta bir sakınca yoktur), ciddi bir kalp rahatsızlığı,
epilepsi gibi sağlık sorunları engel teşkil eder. Pilot adayı 60- 70 metrelik
bir tepeye tırmanabilmeli, yürümesini ve koşmasını güçleştirecek bir fiziksel
sorunu olmamalıdır. Paraşütler değişik kilo gruplarına göre farklı ebatlarda
üretildiğinden 40-
120 kg.
Arasındaki herkes aynı güvenlikte uçabilmektedir. Aile onayıyla 16- 17 yaş
grubundakiler de bu sporu yapabilirler. Burada sayılan sağlık koşullarına sahip
olunduğu sürece yaş için bir üst limit yoktur. Görüldüğü gibi yamaç
paraşütçülüğü, yeterli bir fiziksel sağlık dışında hiçbir ek yetenek ya da
nitelik gerektirmemektedir.
Yükseklik
korkusu olanlar bu sporu yapabilir mi?
Yükseklik
korkusunda yaşanan boşluk ve tedirginlik duygusu ancak dik bir yerden aşağı
doğru baktığınız zaman yaşanır. Yamaç paraşütünde belirli bir eğimden kalkış
gerçekleştirildiğinden, uçuşlarda ise etrafı harita gibi gördüğünüzden
yükseklik hissi duyulmaz.
Bu
sporun bireysel maliyeti nedir? Bir paraşüt satın almak zorunda mıyım?
Öncelikle yamaç
paraşütü ekipman ve eğitim olanakları açısından pahalı bir spordur. Kulübümüzün
amacı gönüllü eğitmenlerimizle, güvenli bir ortamda üyelerimize eğitim olanağı
sağlamak ve üniversite öğrenciliği süresince gerekli ekipmanları ücretsiz
olarak tedarik etmektir. Türkiye’de üniversite kulüpleri sayesinde bir çok
pilot, büyük mali yükümlülükler altına girmeden, havacılık camiasına
kazandırılmıştır.
Yamaç
paraşütü yarışmalarında zaman zaman kazalar olmakta. Yamaç paraşütü tehlikeli
bir spor mudur?
Yamaç
paraşütçülüğü kurallarına uygun olarak ve limitleri zorlamadan yapıldığı sürece
herhangi bir diğer spor dalı kadar güvenlidir. Bu sporun yarışmalarında
maksimum performans amacıyla stabilitesi daha düşük olan yarışma tipi kanatlar
kullanılarak belli ölçüde risk alınmaktadır. Bu durum şuna benzer: Sürücü
belgesi almakta bir gariplik yoktur; otomobilinizi
200 km.
hızla kullanmak veya rallilere katılmak ise sizin bileceğiniz iştir.